شماره روزنامه ۶۶۲۴
|

اخبار پتروشیمی

    سه‌شنبه، ۰۶ مرداد ۱۴۰۵
  • عقب‌نشینی پتروشیمی شرق آسیا در برابر چین

    دنیای اقتصاد: کره‌جنوبی و ژاپن که زمانی با تولیدمجموع ظرفیت سالانه ۲۰‌میلیون تن اتیلن، رهبران صنعت پتروشیمی آسیا محسوب می‌شدند، اکنون با روندی سریع از کوچک‌شدن این صنعت مواجه هستند. عامل اصلی این تحول، توسعه گسترده ظرفیت‌های پتروشیمی در چین است؛ روندی که سایر تولیدکنندگان آسیایی را برای حفظ توان رقابتی خود ناگزیر به بازسازی و کاهش ظرفیت کرده است. در کره‌جنوبی، دور تازه‌ای از بازسازی صنعت با هدایت دولت در حال اجراست. دولت این کشور به‌تازگی طرح بازسازی مجتمع بزرگ پتروشیمی «یئوسو» را تصویب کرده است. بر اساس این برنامه، شرکت «یئوچون ان‌سی‌سی» دو واحد تولید اتیلن خود را تعطیل خواهد کرد و در نتیجه، سالانه یک‌میلیون و ۴۰۰ هزار تن از ظرفیت تولید اتیلن این کشور حذف می‌شود. دولت کره‌جنوبی نیز حدود ۴۷۵‌میلیون دلار حمایت مالی، معافیت‌های مالیاتی و کمک‌های تحقیق و توسعه را در اختیار شرکت‌های مشارکت‌کننده قرار خواهد داد.
  • الزامات گذار از وابستگی تجاری به مشارکت راهبردی تهران و پکن بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۱۸

    چین خریدار انحصاری پتروشیمی ایران

    صنعت پتروشیمی ایران در شرایطی به دنبال مسیرهای جدید توسعه است که مجموعه‌ای از محدودیت‌های داخلی و خارجی، سرعت رشد این صنعت را کاهش داده است. تحریم‌های بین‌المللی دسترسی به فناوری، لایسنس و تجهیزات تخصصی را دشوار کرده، کمبود سرمایه‌گذاری به دلیل مشکلات ساختاری مالکان عمده صنعت ادامه دارد و ناترازی گاز نیز به یکی از موانع اصلی تولید تبدیل شده است. در کنار این چالش‌ها، آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های صنعتی در جریان جنگ اخیر، فشار بیشتری بر این بخش وارد کرده است.
  • پتروشیمی؛ تکیه‌گاه شکننده تراز تجاری

    در تحلیل جایگاه صنعت پتروشیمی، معمولا نخستین شاخصی که مورد استناد قرار می‌گیرد، ارزش صادرات این صنعت است. اینکه پتروشیمی سالانه‌میلیاردها دلار ارز وارد کشور می‌کند، گزاره درستی است، اما همه واقعیت را توضیح نمی‌دهد. اهمیت واقعی این صنعت زمانی روشن می‌شود که آن را در کنار ساختار تجارت خارجی ایران قرار دهیم؛ ساختاری که از یک‌سو با کسری مزمن تراز تجاری غیرنفتی روبه‌رو است و از سوی دیگر، هم در مبادی واردات و هم در بازارهای صادراتی، وابستگی بالایی به تعداد محدودی کشور دارد. در چنین شرایطی، پتروشیمی دیگر تنها یک صنعت صادرات‌محور نیست، بلکه یکی از عوامل تعیین‌کننده در مدیریت تراز ارزی کشور محسوب می‌شود.
    سه‌شنبه، ۰۲ تیر ۱۴۰۵
  • تهاجم نظامی به کشور چه اثری بر بازار جهانی صنایع شیمیایی گذاشته است؟

    روزنامه شماره ۶۵۹۶

    فراز و فرود پتروشیمی زیر آتش

    بازار جهانی پتروشیمی طی سال‌های اخیر با پدیده‌ای متفاوت از دهه‌های گذشته روبه‌رو بوده است. توسعه گسترده ظرفیت‌های تولید در آمریکا، چین و خاورمیانه موجب شده بود بسیاری از تحلیلگران از ورود صنعت به دوره‌ مازاد عرضه سخن بگویند. کاهش حاشیه سود بسیاری از محصولات پایه، رقابت فشرده میان تولیدکنندگان و فشار بر نرخ بهره‌برداری واحدهای پتروشیمی نیز نشانه‌هایی از همین وضعیت محسوب می‌شد. با این حال تحولات ناشی از جنگی که از ۹اسفند علیه ایران آغاز شد، نشان داد معادلات بازار جهانی همچنان به ثبات خاورمیانه و به‌ویژه ایران وابسته است و هرگونه اختلال در این منطقه می‌تواند توازن عرضه و تقاضا را در بخش قابل‌توجهی از زنجیره ارزش پتروشیمی برهم بزند. بررسی داده‌های منتشرشده از سوی اس‌اند‌پی گلوبال انرژی، شرکت هوش دریایی ویندوارد، موسسه لوید لیست و بانک ANZ نشان می‌دهد بحران اخیر تنها محدود به یک رویداد امنیتی یا ژئوپلیتیک نبوده است. این بحران به آزمایشی برای سنجش میزان وابستگی صنایع پتروشیمی جهان به خوراک، زیرساخت‌ها و مسیرهای صادراتی منطقه خلیج‌فارس تبدیل شد. نتایج این آزمون نیز نشان داد حذف یا تضعیف بخشی از ظرفیت‌های منطقه، آثار گسترده‌ای بر بازارهای آسیا، اروپا و حتی آمریکای شمالی بر جای می‌گذارد.
    سه‌شنبه، ۲۶ خرداد ۱۴۰۵
  • «دنیای اقتصاد» پیامدهای تهاجم نظامی بر زنجیره پلیمر را بررسی کرد

    روزنامه شماره ۶۵۹۰

    میراث تورمی جنگ برای پتروشیمی

    جنگ معمولا با تصاویر دود، آتش و ساختمان‌های ویران‌شده به یاد می‌آید، اما بخشی از خسارت‌ها زمانی آشکار می‌شود که صدای انفجارها خاموش شده است. هرچند در پی توافق اخیر، درگیری‌ها پایان یافته اما پیامدهای اقتصادی آن همچنان در زنجیره تولید و بازار باقی خواهد ماند. صنعت پلیمر ایران یکی از بخش‌هایی است که آثار این بحران را در لایه‌های مختلف تجربه می‌کند. برآوردها نشان می‌دهد بخشی از ظرفیت تولید پتروشیمی کشور تحت‌تاثیر جنگ قرار گرفته و‌میلیاردها دلار خسارت مستقیم و غیرمستقیم به زنجیره ارزش وارد شده است. اکنون پرسش اصلی دیگر میزان خسارت‌های گذشته نیست؛ بلکه این است که صنعت پلیمر چگونه می‌تواند با تبعات ماندگار این بحران کنار بیاید و آیا توسعه بازیافت و اقتصاد چرخشی می‌تواند به کاهش آسیب‌پذیری این صنعت در سال‌های آینده کمک کند.
    سه‌شنبه، ۱۲ خرداد ۱۴۰۵
  • افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی قیمت پلیمر چه اثری بر بهای محصولات مصرفی دارد؟

    روزنامه شماره ۶۵۷۹

    شوک جنگ به بازار پلاستیک

    تهاجم نظامی به ایران، صنعت پلاستیک را از مجتمع‌های پتروشیمی تا قفسه فروشگاه‌ها تحت‌تاثیر قرار داده‌‌ است. کاهش ظرفیت تولید و بازگشت فرمول قیمت‌گذاری، بهای پلیمر را بیش از دوبرابر کرده است. به باور کارشناسان، با افزایش قیمت مواد اولیه، فشار بر صنایع پایین‌دستی شدت گرفته است.
  • از ظروف نودل تا خوراک پتروشیمی

    کره‌جنوبی در تازه‌ترین گام خود برای توسعه اقتصاد چرخشی، طرحی را برای بازیافت شیمیایی ظروف مصرف‌شده نودل‌های فوری اجرا کرده است؛ ظرف‌هایی که به دلیل آلودگی به روغن و باقی‌مانده مواد غذایی، سال‌ها در زمره پسماندهای غیرقابل‌بازیافت قرار داشتند و معمولا راهی زباله‌سوزها یا محل‌های دفن پسماند می‌شدند.
  • بحران پلاستیک در صنعت آرایشی و بهداشتی

    صنعت آرایشی و بهداشتی یکی از بزرگ‌ترین صنایع مصرفی جهان محسوب می‌شود؛ بازاری که ارزش آن طبق گزارش شرکت‌های تحقیقاتی بین‌المللی از ۵۵۰‌میلیارد دلار عبور کرده و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۷۰۰‌میلیارد دلار برسد. اما در پشت صحنه این رشد چشم‌گیر، بحرانی در حال گسترش است که به‌تدریج به یکی از دغدغه‌های اصلی اقتصاد و محیط‌زیست تبدیل شده: بحران پلاستیک.
    سه‌شنبه، ۰۵ خرداد ۱۴۰۵
  • تنش‌های نظامی چگونه صنایع پتروشیمی را وارد وضعیت اضطراری کرده است؟

    روزنامه شماره ۶۵۷۵

    افزایش فشار تقاضا در بازار داخلی

    بازار پتروشیمی ایران در هفته‌های اخیر وارد وضعیتی شده که در آن اثر تحولات ژئوپلیتیک تنها محدود به حوزه امنیت یا تجارت خارجی نیست و اکنون به‌طور مستقیم بر ساختار تولید، قیمت‌گذاری، صادرات و رفتار بازیگران پایین‌دستی اثر گذاشته است. آسیب‌دیدگی بخشی از زیرساخت‌های پتروشیمی و توقف یا کاهش تولید در برخی مجتمع‌ها، شوکی را به زنجیره وارد کرده که آثار آن به‌سرعت در بازار داخلی، روند صادرات و حتی رفتار خریداران نمایان شده است. در چنین شرایطی، مهم‌ترین مساله ما کاهش تولید چند محصول خاص نیست، بلکه ورود کل صنعت به وضعیتی است که در آن نااطمینانی، جایگزین پیش‌بینی‌پذیری شده و اولویت سیاستگذار از توسعه صادرات به مدیریت کمبود داخلی تغییر کرده است. صنعت پتروشیمی به دلیل سهم بالای آن در صادرات غیرنفتی، همواره یکی از اصلی‌ترین منابع ارزآوری کشور محسوب شده، اما ساختار این صنعت به‌گونه‌ای است که اختلال در چند حلقه محدود نیز می‌تواند کل زنجیره را تحت‌تاثیر قرار دهد.
    سه‌شنبه، ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • محدودیت‌های صادراتی، بخش «ارزآور» اقتصاد ایران را تحت فشار قرار داده است

    روزنامه شماره ۶۵۶۹

    ضربه‌گیر داخلی صنعت پتروشیمی

    تصمیم سیاستگذاران برای ممنوعیت صادرات طیف گسترده‌ای از محصولات شیمیایی، پلیمری و پتروشیمی، در حالی ابلاغ شده که این صنعت در یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های همزمانی فشار عرضه، اختلال تولید و رشد تقاضای داخلی قرار گرفته است. فهرست منتشرشده از سوی سازمان توسعه تجارت نشان می‌دهد این محدودیت، تنها چند محصول خاص را هدف نگرفته، بلکه با دربرگرفتن ۷۲ شرکت و ۲۶ نوع محصول در ۲۱ کد تعرفه، بخش قابل‌توجهی از زنجیره بالادست و پایین‌دست پتروشیمی را تحت‌تاثیر قرار داده است. درحالی‌که هدف رسمی این سیاست، مدیریت بازار داخلی و جلوگیری از کمبود مواد اولیه در شرایط بحرانی عنوان شده، همزمان نگرانی‌هایی درباره پیامدهای آن بر توازن بازار، سازوکار قیمت‌گذاری و به‌ویژه جایگاه صادراتی ایران در بازارهای بین‌المللی شکل گرفته است. تجربه فعالان صنعتی نشان می‌دهد صادرات در این حوزه بر پایه روابط بلندمدت و بازارسازی تدریجی استوار است و هرگونه وقفه ناگهانی می‌تواند هزینه‌های بازگشت به بازار را افزایش دهد. از سوی دیگر، محدود شدن صادرات در شرایطی که ظرفیت تولید برخی واحدها نیز کامل نیست، این پرسش را ایجاد کرده که آیا این سیاست می‌تواند به ثبات پایدار بازار داخلی منجر شود یا تنها به جابه‌جایی موقت فشارها در زنجیره تولید منجر خواهد شد.
    سه‌شنبه، ۰۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • کارشناسان معتقدند رشد ظرفیت پالایش مستلزم توسعه بازار کاتالیست است

    روزنامه شماره ۶۵۵۱

    سرعت بخش توسعه صنعت پتروشیمی

    بازار جهانی کاتالیست، یکی از بخش‌های کلیدی زنجیره ارزش نفت، گاز و پتروشیمی است. کاتالیست‌ها، موادی هستند که سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهند بدون آنکه خود مصرف شوند و در فرآیندهای پالایش نفت و تولید محصولات پتروشیمی نقشی بنیادین دارند. حجم عظیم نفت خامی که در دنیا پالایش و تبدیل می‌شود و محصولات پتروشیمی که از گاز و نفتا به مواد پلیمری و شیمیایی متنوع تبدیل می‌شوند، بدون استفاده از کاتالیست‌های پیشرفته ممکن نیست. در سال‌های اخیر، بازار جهانی کاتالیست محدوده‌ای بیش از چند ده‌میلیارد دلار را تجربه کرده است و حتی برآوردهای گوناگون، رشد این بازار در دهه‌های آینده را نشان می‌دهد. برخی گزارش‌ها نشان می‌دهند ارزش بازار جهانی کاتالیست در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۰ تا ۴۶‌میلیارد دلار بوده و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۴ به بیش از ۶۵‌میلیارد دلار برسد.
    چهارشنبه، ۱۹ فروردین ۱۴۰۵
  • تهاجم به یوتیلیتی‌ها، تولید در مجتمع‌های پتروشیمی را متوقف کرده است

    روزنامه شماره ۶۵۳۵

    ضربه به ستون زیرساخت‌ها

    حملات اخیر به مجتمع‌های پتروشیمی در حالی رخ داده که این صنعت طی سال‌های گذشته تحت فشار مستمر محدودیت‌های مالی، تحریمی و زیرساختی قرار داشته و ظرفیت تاب‌آوری آن به‌تدریج کاهش یافته است. اکنون، در شرایطی که جنگ به‌طور مستقیم زیرساخت‌های کلیدی تولید را هدف گرفته، اختلال در واحدهای یوتیلیتی و تامین خدمات پایه، احتمالا به توقف زنجیره‌ای تولید در یکی از مهم‌ترین‌هاب‌های صنعتی کشور منجر می‌شود. این وضعیت، نه‌تنها به کاهش تولید و درآمدهای ارزی می‌انجامد، بلکه با ایجاد اثر دومینویی در صنایع پایین‌دستی، پیامدهای خود را به سطح معیشت عمومی نیز منتقل می‌کند. در چنین شرایطی، ابهام در برآورد خسارات، نگرانی از تداوم حملات و همزمان شکل‌گیری فرصت‌هایی برای بازتعریف بازارها و نوسازی فناوری، صنعت پتروشیمی را در موقعیتی دوگانه میان بحران و بازسازی قرار داده است؛ موقعیتی که نحوه مدیریت آن، آینده این صنعت را تعیین خواهد کرد.
  • بحران ساختاری در صنعت پلاستیک

    درحالی‌که تنش‌ها در تنگه هرمز و نگرانی‌ها از بحران‌های اقتصادی جدید در کانون توجه قرار دارند، صنایع پتروشیمی یکی از محورهای مهم این بحران به شمار می‌آید. با افزایش تنش‌ها، آنچه در سایه قیمت‌های فزاینده بنزین و نفت پنهان مانده، آسیب‌پذیری جدی این صنعت در برابر اختلالات ژئوپلیتیک است. خاورمیانه، به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، با دارا بودن ۱۹۳ مجتمع فعال پتروشیمی که ۲۲ درصد از عرضه جهانی محصولات پتروشیمی را تامین می‌کنند، به شدت به تنگه هرمز وابسته است.
    چهارشنبه، ۲۹ بهمن ۱۴۰۴
  • در یک نشست تخصصی در حاشیه هفتمین نمایشگاه نفت، گاز، پتروشیمی و پالایش بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۵۱۱

    مانع اصلی جذب سرمایه‌گذاران نفتی

    اگرچه طبق برنامه هفتم توسعه، صنعت نفت و گاز ایران سالانه به ۴۰ تا ۵۰‌میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد، چگونگی تامین این منابع مورد سوال است. کارشناسان حوزه نفت و گاز و مدیران تامین مالی و سرمایه‌گذاری، ضمن بررسی مدل‌های قراردادی، ابزارهای بازار سرمایه و ظرفیت‌های ارزی، بر یک نکته مشترک تاکید کردند؛ با وجود جذابیت اقتصادی پروژه‌های نفتی، تحریم‌ها، بی‌ثباتی اقتصاد کلان و دشواری انتقال پول همچنان موانع اصلی جذب سرمایه‌گذاری خارجی در ایران هستند.
    سه‌شنبه، ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
  • ناکارآمدی در توسعه صنایع پایین‌دست،ظرفیت‌های اشتغال و ارزش افزوده را محدود کرده است

    روزنامه شماره ۶۵۱۰

    بازی بزرگ پتروشیمی با مهره‌های کوچک

    صنعت پتروشیمی ایران، با وجود برخورداری از منابع غنی نفت و گاز و ظرفیت‌های بالقوه تولید، همچنان در مسیر توسعه صنایع پایین‌دستی با چالش‌های جدی مواجه است. طی سال‌های اخیر، مدیریت عرضه و تقاضای محصولات پتروشیمی در بورس کالا، به‌ویژه در بخش محصولات پایه، ناکارآمدی‌های خود را نشان داده و این موضوع باعث شده تا ظرفیت‌های بالقوه اشتغال و ایجاد ارزش افزوده به طور کامل محقق نشود. بررسی داده‌های رسمی نشان می‌دهد که از حدود ۱۵‌میلیون تن ظرفیت اسمی تولید در صنایع تکمیلی پتروشیمی، تنها حدود سه‌میلیون تن در بورس کالا معامله می‌شود و صنایع پایین‌دستی به طور متوسط از ۳۰ تا ۳۵ درصد ظرفیت اسمی خود استفاده می‌کنند. وضعیت در برخی بخش‌ها، مانند صنعت کود، حتی بحرانی‌تر است و تنها درصد ناچیزی از ظرفیت نصب‌شده مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد، درحالی‌که صنایع پلیمری و تایر عملکرد نسبتا بهتری دارند و ضریب بهره‌برداری آنها بیش از ۷۰درصد گزارش شده است.
  • سود پنهان افزایش تولید اتیل‌بنزن

    بازار اتیل‌بنزن در ایران بیش از آنکه با شاخص‌های مرسوم فروش سنجیده شود، با میزان تولید و نقش آن در تامین خوراک زنجیره پایین‌دستی معنا پیدا می‌کند؛ شاخصی که این محصول را از بسیاری از کالاهای پتروشیمی متمایز کرده است. بررسی داده‌های یک پتروشیمی بورسی نشان می‌دهد در دی ۱۴۰۴ تولید به ۵۷ هزار و ۱۶۳ تن رسیده و نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۱۵ درصدی را ثبت کرده است؛ رشدی که در کنار ثبات ماهانه، از پایداری تقاضای درون‌زنجیره‌ای و عملکرد باثبات واحدها حکایت دارد.
    سه‌شنبه، ۲۱ بهمن ۱۴۰۴
  • چرا مصرف گاز با وجود ثبات جمعیت و توقف رشد اقتصادی همچنان افزایش می‌یابد؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۶

    پتروشیمی زیر فشار ناترازی خوراک

    افزایش مصرف گاز در ایران، در حالی به یکی از چالش‌های اصلی سیاستگذاری انرژی تبدیل شده که رشد جمعیت کشور طی سال‌های اخیر شتاب قابل‌توجهی نداشته و بسیاری از صنایع نیز با رکود یا کاهش ظرفیت فعالیت می‌کنند. با این حال آمارها حکایت از تعمیق ناترازی گاز و عبور شکاف عرضه و تقاضا از مرزهای هشداردهنده دارند؛ ناترازی‌ای که پیامد مستقیم آن محدودیت یا قطع گاز صنایع بزرگ، به‌ویژه صنعت پتروشیمی بوده است. در چنین شرایطی، پرسش اصلی آن است که ریشه واقعی این بحران کجاست و چرا بار اصلی آن بر دوش بخش مولد اقتصاد گذاشته می‌شود؟ ناترازی گاز بیش از آنکه حاصل رشد مصرف یا تغییرات جمعیتی باشد، نتیجه سال‌ها کمبود سرمایه‌گذاری در بالادست، قیمت‌گذاری یارانه‌ای و غفلت از اصلاح ساختار مصرف است.
۱