نوشته‌های نامتعارف در سطح شهر/ بیلبوردها قرار است چه بلایی بر سر زبان فارسی بیاورند؟

روزنامه اعتماد نوشت: چند سال پیش با پخش سریال برره، بخشی از ادبیات ابداعی آن در گفتار روزمره مردم نهادینه شد. امروزه در سطح شهرها، شکلی از تبلیغات محیطی در حال گسترش است که در آن کلمات به‌صورت عمدی تکه‌تکه، شکسته یا با فاصله‌گذاری‌های نامتعارف نوشته می‌شوند. طراحان هدف خود را جلب‌توجه بیشتر از طریق ایجاد ابهام بصری عنوان می‌کنند، اما این نوآوری ظاهری خطرات پنهانی دارد.

نخستین و مهم‌ترین خطر متوجه زبان و ادبیات عمومی است. زبان فارسی در دهه‌های اخیر تحت فشار ورود بی‌رویه واژگان بیگانه و شکسته‌نویسی قرار داشته است. تبلیغات شهری که از بالاترین ضریب نفوذ بر ناخودآگاه جمعی برخوردارند، با ترویج نوشتار تکه‌تکه، عملاً به زوال ساختار نوشتاری استاندارد دامن می‌زنند. نسل جوان به‌تدریج این سبک را به عنوان یک هنجار جدید نوشتاری می‌پذیرد.

نهادهای آموزشی با چالشی جدی مواجه می‌شوند. وقتی دانش‌آموز در مسیر مدرسه تبلیغی می‌بیند که در آن کلمه «تخفیف» به صورت «ت خ فی ف» نوشته شده، با این پیام متناقض مواجه می‌شود که غلط نوشتن عمدی نه‌تنها پذیرفته شده بلکه جذاب و مدرن است. این تضاد میان ارزش‌های آموزشی و واقعیت شهری، تلاش معلمان را بی‌اثر می‌کند.

تجربه سریال برره نشان داد تغییرات زبانی گاهی از جایی آغاز می‌شوند که هیچ‌کس آن را جدی نمی‌گیرد. وظیفه مسوولان فرهنگی است که پیش از فراگیر شدن این سبک، چارچوب‌های روشنی برای تبلیغات محیطی تعریف کنند؛ چارچوب‌هایی که در آن خوانایی، امنیت ترافیکی و احترام به قواعد زبان فارسی بر جذابیت‌های لحظه‌ای اولویت داشته باشند. در غیر این صورت، چند سال بعد برای بازگرداندن نسل جوان به نوشتار استاندارد هزینه‌ای به مراتب سنگین‌تر خواهیم پرداخت.

 

بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.